MVP-ontwikkeling in Vlaanderen en Wallonië: budget en steunroutes

Oprichters vragen meestal wat een MVP kost. Een nuttigere eerste vraag is wat u moet leren en met hoe weinig software u dat te weten komt. Een minimum viable product is de kleinste werkende versie van een idee die echte gebruikers kunnen uitproberen, zodat u kunt testen of ze het zullen gebruiken en er idealiter ook voor betalen. Elke extra functie vóór die test is geld dat u op een gok inzet.

In België is de tweede vraag of een overheidsinstantie een deel van de kosten kan dragen. Vlaanderen en Wallonië hebben aparte steunsystemen met verschillende agentschappen, kalenders en regels, en de regelingen veranderen vaak. Deze gids helpt oprichters en kmo-eigenaars die een eerste softwareproduct plannen om de routes die bij een MVP passen te onderscheiden van die voor grotere onderzoeksprojecten, en om een budget op te stellen dat standhoudt wanneer een agentschap of fonds om details vraagt. Het gaat om algemene informatie en niet om financieel of juridisch advies.

Een waarschuwing over de bronnen. De Vlaamse details hieronder komen uit een overzicht van UNIZO, de Vlaamse organisatie voor zelfstandigen en kmo's, en niet van de pagina's van VLAIO, het Vlaams Agentschap Innoveren & Ondernemen. Beschouw elk cijfer als een aanwijzing en bevestig elke regeling op de pagina van het agentschap voor u erop plant.

Financieringsinstanties hanteren niet de definitie van de oprichter. Een dossierbeheerder voor subsidies of leningen leest een projectbeschrijving en vraagt zich af of de activiteit innovatief is, wie het werk uitvoert, wat het kost en wat er daarna gebeurt. Een landingspagina met een wachtlijst is een geldig experiment, maar komt zelden in aanmerking als innovatieproject. Een werkend prototype dat een technisch probleem oplost dat nog niemand voor deze markt heeft opgelost, mogelijk wel.

Het helpt om de fase van uw idee te benoemen in de woordenschat van de regelingen:

• Haalbaarheid. Kan het überhaupt? Een studie beantwoordt die vraag voor u bouwt.
• Proof of concept of proof of business. Een afgebakende technische of commerciële test met echte gegevens.
• Ontwikkeling. Het product of de dienst bouwen tot het punt waarop u het kunt verkopen.
• Lancering en groei. Klanten, marketing en opschaling, wat buiten de MVP-fase valt.

Beschrijf het werk in uw aanvraag in de fase die bij de regeling past, niet in marketingtaal. Onze dienst MVP-ontwikkeling gebruikt dezelfde fasen in zijn offertes, zodat de documenten op elkaar aansluiten.

Het overzicht van UNIZO vermeldt verschillende Vlaamse maatregelen die via VLAIO lopen. Voor een MVP zijn de volgende het meest relevant.

Over de groeisubsidie spreken de bronnen elkaar tegen. De pagina van UNIZO beschrijft ze nog, maar een artikel van Forum for the Future meldt dat de Vlaamse regering besliste ze stop te zetten: geen nieuwe oproepen, terwijl reeds ingediende aanvragen nog wel beoordeeld zouden worden. Bouw er geen budget op zolang de eigen pagina van VLAIO niet het tegendeel bevestigt.

Let ook op de voorwaarden rond deze regelingen: rechtspersoonlijkheid, activiteit in Vlaanderen en leeftijdsgrenzen. Een eenmanszaak zonder vennootschap moet misschien eerst een vennootschap oprichten, dus betrek tijdig een boekhouder.

Het Waals Gewest organiseert de steun anders, met een financieringsagentschap en een netwerk van regionale investeringsfondsen en accelerators. De officiële pagina's van Startup Wallonia beschrijven Startup Boost, een investeringsprogramma voor de vroege fase van Wallonie Entreprendre voor tech-start-ups: een gestructureerde converteerbare lening tot 100.000 EUR per project, bedoeld om oprichters te helpen ontwikkelen, de markt te valideren en latere financieringsrondes voor te bereiden.

Aanvragen gebeuren via oproepen, dus het programma staat alleen open op aangekondigde momenten. De pagina vraagt een pitch deck dat de waardepropositie en financiële prognoses (resultatenrekening) behandelt. De ecosysteempagina voegt toe dat Wallonië per provincie lokale investeringsfondsen heeft, zoals Noshaq, Namur Invest, InvestBW, ORSA en Sambrinvest, plus accelerators zoals Start It@CBC, IGNITY en imec.istart, dat ook pre-seedfinanciering omvat. Daar kunt u terecht met vragen over kleinere bedragen dan een volledig leningprogramma.

Merk op dat een converteerbare lening een financieringsinstrument is en geen subsidie. Ze moet worden terugbetaald of op afgesproken voorwaarden worden omgezet in aandelen, dus lees de leningsvoorwaarden samen met een adviseur voor u tekent.

Als uw onderneming in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gevestigd is, verwijst hetzelfde overzicht van UNIZO naar Innoviris. Het vermeldt steun voor een proof of business of proof of concept die 50% tot 70% van de kosten dekt, ongeacht de sector, en innovatievouchers tot 10.000 EUR per jaar voor kmo's die met een Brussels expertisecentrum samenwerken aan tests, validatie, een proof of concept of een eenvoudig demonstratieprototype.

Op federaal niveau noemt het overzicht een innovatiepremie voor werknemers, een vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing voor onderzoekers, een innovatieaftrek en een belastingkrediet voor onderzoek en ontwikkeling. Die instrumenten hangen af van wie het werk doet en hoe het gedocumenteerd wordt, dus ze zijn een zaak voor uw boekhouder, niet voor uw ontwikkelaar.

De praktische les: de ligging van uw maatschappelijke zetel en activiteit bepaalt bij welke deur u aanklopt. Een Belgische onderneming met kantoren in twee gewesten komt misschien in geen van beide in aanmerking als de regels "activiteiten in het gewest" vereisen en uw team ergens anders zit.

Of u nu steun aanvraagt of niet, een duidelijk budget beschermt u. Verdeel het in posten die een lezer kan vergelijken met de regels van een regeling.

Vermeld het budget exclusief btw en zeg duidelijk of uw onderneming de btw kan recupereren. Onze eigen eenvoudige websites beginnen vanaf 300 EUR excl. btw, zie prijzen, maar een MVP wordt afgebakend op basis van uw user stories en niet van een prijslijst, dus vraag een offerte aan met een korte lijst van functies.

De vaakste fout zit in de timing. Sommige overheidsprogramma's beslissen voor er kosten worden gemaakt en aanvaarden eerdere uitgaven mogelijk niet. Startup Boost loopt bijvoorbeeld ongeveer 8 weken van aanvraag tot beslissing. Als u begint te bouwen en eerst uw geld uitgeeft, kunt u uw kans verspelen op steun die een deel ervan had terugbetaald.

1. Check eerst of u in aanmerking komt. Vennootschapsvorm, leeftijd, regio en sector.
2. Lees de regel over de start van de kosten. Vraag het agentschap schriftelijk wat geldt als startdatum van subsidiabele uitgaven.
3. Vraag offertes met vaste scope. Twee of drie, met deliverables, uren en tarieven.
4. Vraag aan met een duidelijke fase. Haalbaarheid, bewijs of ontwikkeling, niet alle drie.
5. Werk verder aan wat de subsidie niet raakt. Klantgesprekken en landingspagina's kosten weinig en botsen niet met aanvragen.
6. Bouw in fasen. Fase één bewijst de kern; fase twee hangt af van de resultaten en de financiering.

Faseren beperkt ook het risico met een ontwikkelingspartner. Een eerste fase met vaste prijs, bestaande uit verkenning en een prototype, laat beide partijen de samenwerking testen voor een groter engagement.

Hou een eenvoudig beslissingslogboek bij terwijl u wacht. Noteer elke aanname die u test, het bewijs dat u verzamelde en de datum, want zowel financiers als latere investeerders vragen hoe u tot uw scope bent gekomen. Wordt een aanvraag afgewezen, dan vertelt het logboek u ook of u het idee moet aanpassen, de fase waarvoor u aanvroeg of alleen de manier waarop u het project beschreef. Veel oprichters zien een afwijzing als een oordeel over het product, terwijl het vaak gaat om een mismatch met de voorwaarden van de regeling, zoals de leeftijd van de onderneming, de regio of de minimale projectgrootte.

Elk instrument vormt uw onderneming op een andere manier, dus vergelijk ze voor u achter het grootste bedrag aan gaat.

• Subsidies hoeft u niet terug te betalen, maar ze gaan gepaard met rapportering, controles op de voorwaarden en vaak een minimale projectgrootte. Een minimale aanvraag van 25.000 EUR, zoals bij het Vlaamse ontwikkelingsproject, sluit heel kleine experimenten uit.
• Converteerbare leningen brengen vroeg geld binnen, maar worden omgezet in eigendom of moeten worden terugbetaald; lees de conversievoorwaarden en wat er gebeurt als het product mislukt.
• Vouchers en studies betalen een deel van specifieke kosten, wat past bij een afgebakende test met een expertpartner.
• Eigen financiering behoudt volledige controle en snelheid, ten koste van persoonlijk risico.

Een veelgebruikt pad is om zelf een klein bewijs met vaste scope te financieren en daarna steun aan te vragen voor de grotere ontwikkeling zodra u bewijs van vraag in handen hebt. Aanvragen die na echte tests geschreven zijn, beschrijven risico's nauwkeuriger, en selectiecomités waarderen dat doorgaans.

Gebruik deze lijst voor elke aanvraag of offerteprocedure.

Een ontwikkelingspartner kan niet in uw plaats aanvragen, maar kan wel de technische scope schrijven, het werk in fasen opdelen, documenteren wat er gebouwd wordt en gedateerde ramingen leveren, waar agentschappen vaak om vragen. Wilt u een scope doorpraten voor u aanvraagt, neem dan contact met ons op.

• Overheidssubsidies voor innovatie - UNIZO
• Stopzetting van de KMO-groeisubsidie - Forum for the Future
• Startup Boost - Start Up Wallonia (Wallonie Entreprendre)
• Ecosysteem - Start Up Wallonia